Không chỉ mở thêm một tuyến phố đi bộ, Đề án thí điểm tổ chức không gian văn hóa tại phố Thành Thái và khu vực phụ cận (phường Cầu Giấy) hướng tới hình thành một điểm đến công cộng đa chức năng, nơi các giá trị văn hóa bản địa được kết nối với nghệ thuật đương đại, công nghệ số, kinh tế dịch vụ và đời sống cộng đồng.
Ngày 31/7/2026, UBND thành phố Hà Nội đã ban hành Quyết định số 3905/QĐ-UBND phê duyệt Đề án thí điểm tổ chức không gian văn hóa, tuyến phố đi bộ phố Thành Thái, phường Cầu Giấy, thành phố Hà Nội.
Đề án hướng tới xây dựng bản sắc “Cầu Giấy – Thung lũng sáng tạo, không gian xanh và tinh hoa cốm Vòng”, đồng thời tạo lập một không gian công cộng văn hóa độc đáo, hấp dẫn, an toàn, thân thiện và đa chức năng.
Việc thí điểm không gian văn hóa mới được kỳ vọng góp phần nâng cao chất lượng sống của người dân, phục hồi và phát huy các giá trị văn hóa địa phương, mở rộng không gian sinh hoạt cộng đồng, thúc đẩy phát triển thương mại, dịch vụ và kinh tế – xã hội của phường Cầu Giấy nói riêng, thành phố Hà Nội nói chung.
Kết nối phố đi bộ với công viên và không gian cộng đồng
Theo Đề án, không gian văn hóa, tuyến phố đi bộ dự kiến được tổ chức tại phố Thành Thái và phố Khúc Thừa Dụ vào các tối cuối tuần, ngày lễ và những dịp cao điểm. Trong thời gian hoạt động, khu vực sẽ được dành ưu tiên cho người đi bộ, kết hợp tổ chức các chương trình văn hóa, nghệ thuật, thương mại, ẩm thực và sinh hoạt cộng đồng. Việc hạn chế phương tiện cơ giới được thực hiện đồng thời với phương án phân luồng giao thông hợp lý, bảo đảm an toàn, thuận tiện cho người dân, cư dân trong khu vực và các lực lượng làm nhiệm vụ. Không gian được định hướng đầu tư đồng bộ cả về hạ tầng tạm thời và lâu dài, gồm hệ thống chiếu sáng, biển báo, rào chắn mềm, điểm trông giữ phương tiện, nhà vệ sinh công cộng, thùng rác phân loại, ghế nghỉ và cây xanh di động.
Giai đoạn đầu, Đề án tập trung xây dựng khu vực lõi của không gian văn hóa Cầu Giấy, bao gồm một số hạng mục bên trong Công viên Cầu Giấy và đoạn phố Thành Thái tiếp giáp công viên. Việc kết nối phố Thành Thái, Công viên Cầu Giấy và phố Khúc Thừa Dụ được tính toán nhằm tạo nên một tổng thể hài hòa, trong đó không gian đi bộ, công viên, khu vực dịch vụ và các điểm tổ chức hoạt động cộng đồng hỗ trợ, bổ sung cho nhau.
Ở giai đoạn tiếp theo, phạm vi không gian văn hóa sẽ được nghiên cứu mở rộng sang đường Khúc Thừa Dụ, phố Trương Công Giai, đồng thời kết nối với tuyến phố Duy Tân, Khu Công nghệ thông tin tập trung và Công viên hồ điều hòa CV1. Sự kết nối này không chỉ mở rộng diện tích hoạt động mà còn góp phần hình thành mạng lưới không gian công cộng, sáng tạo và dịch vụ đặc trưng của khu vực Cầu Giấy.
Tạo diện mạo mới bằng nghệ thuật và thiết kế đô thị
Không gian văn hóa Cầu Giấy được định hướng tổ chức linh hoạt, phù hợp với từng khu vực và tần suất sử dụng. Tại những khu vực hoạt động thường xuyên, Đề án ưu tiên các công trình cố định, chất lượng cao, có khả năng đáp ứng nhu cầu sử dụng lớn như quán cà phê, sân chơi trẻ em, ghế ngồi và các điểm check-in.
Đối với khu vực hoạt động vào cuối tuần, các hạng mục linh hoạt, di động hoặc tạm thời sẽ được ưu tiên, gồm sân khấu lắp ghép, gian hàng lưu động, ghế ngồi tháo rời, hệ thống âm thanh và chiếu sáng có thể di chuyển, cất giữ.
Diện mạo của không gian mới còn được tạo dựng thông qua tranh tường nghệ thuật, tác phẩm sắp đặt, sân chơi nghệ thuật dành cho trẻ em, khu triển lãm ngoài trời, điểm biểu diễn đường phố, màn hình thông tin điện tử, ứng dụng tương tác và hệ thống hướng dẫn thông minh.
Các hoạt động như triển lãm đồ án, trình diễn thời trang tái chế, biểu diễn âm nhạc đường phố, vẽ tranh tường, giới thiệu sản phẩm khởi nghiệp sáng tạo, cà phê sách do sinh viên quản lý hay không gian làm việc chung ngoài trời sẽ góp phần mang đến sức sống trẻ trung, hiện đại cho khu vực. Bên cạnh đó, các chương trình âm nhạc, triển lãm nghệ thuật đương đại, trình diễn sắp đặt, hội chợ việc làm, ngày hội gia đình và chiến dịch cộng đồng được định hướng tổ chức phù hợp, tạo nên chuỗi hoạt động đa dạng, đáp ứng nhu cầu của nhiều nhóm công chúng.
Không gian tại khu vực cổng chính Công viên Cầu Giấy sẽ được ưu tiên tổ chức các sự kiện, lễ hội trong năm như Quốc khánh 2-9, Tết Thiếu nhi, Tết Trung thu, Giáng sinh, Tết Dương lịch, Tết Nguyên đán, các hoạt động gắn với chùa Hà, chùa Thánh Chúa và từng bước hình thành lễ hội Làng nghề Cốm Vòng. Qua đó, các giá trị văn hóa truyền thống không tồn tại tách biệt mà được kết nối với nhịp sống đô thị và những phương thức biểu đạt đương đại.
Điều tiết giao thông theo ba lớp
Để bảo đảm hoạt động của không gian văn hóa không ảnh hưởng đến đời sống dân cư và giao thông khu vực, Thành phố yêu cầu xây dựng phương án tổ chức giao thông theo mô hình ba lớp.
Lớp thứ nhất là vùng lõi dành cho người đi bộ. Trong khung giờ hoạt động, phương tiện cơ giới được kiểm soát, người đi bộ và các chương trình văn hóa được ưu tiên. Các phương tiện kỹ thuật, xe cứu thương, xe chữa cháy và xe phục vụ nhiệm vụ đặc biệt vẫn được tiếp cận khi cần thiết. Hệ thống rào chắn tại vùng lõi phải bảo đảm mềm, linh hoạt, có lực lượng trực và bố trí lối mở khẩn cấp.
Lớp thứ hai là vùng đệm dành cho cư dân và hoạt động dịch vụ. Phương án tổ chức phải bảo đảm người dân, các tòa nhà, chung cư và cơ sở kinh doanh thiết yếu vẫn có đường tiếp cận. Đề án đặt ra việc nghiên cứu cấp mã nhận diện cho cư dân; hướng dẫn lối ra, vào riêng; kiểm soát tốc độ phương tiện; bố trí điểm dừng ngắn hạn cho xe công nghệ, xe giao hàng và phương tiện phục vụ người già, trẻ em, người khuyết tật.
Lớp thứ ba là khu vực phân luồng từ xa. Biển báo và hệ thống chỉ dẫn sẽ được bố trí từ các trục phố Cầu Giấy, Trần Thái Tông, Duy Tân, Dương Đình Nghệ, Trương Công Giai, Thọ Tháp và Phạm Văn Bạch. Đề án cũng nghiên cứu lắp đặt tối thiểu sáu biển báo điện tử tại các nút giao thông quan trọng, giúp người dân chủ động lựa chọn hướng di chuyển, hạn chế tình trạng ùn tắc trong thời gian tổ chức hoạt động.
Đề án định hướng từng bước xây dựng thương hiệu “Phố ẩm thực Cầu Giấy”. Hình ảnh có tính minh họa.
Từng bước xây dựng thương hiệu “Phố ẩm thực Cầu Giấy”
Ẩm thực được xác định là một trong những yếu tố tạo sức hấp dẫn cho không gian văn hóa mới. Trong giai đoạn đầu, Đề án nghiên cứu tổ chức mô hình xe bán hàng lưu động và khu ẩm thực tập trung di động thay cho các ki-ốt truyền thống. Khoảng 15 xe bán hàng hoặc gian hàng ẩm thực có thể được bố trí tại phố Khúc Thừa Dụ hoặc khu vực đệm dịch vụ phù hợp. Các gian hàng được thiết kế đồng bộ, sử dụng những gam màu gợi nhắc bản sắc địa phương như xanh lá, trắng và vàng cốm. Mỗi điểm kinh doanh phải niêm yết giá, có mã quét truy xuất nguồn gốc nguyên liệu, áp dụng thanh toán không dùng tiền mặt và xây dựng phương án thu gom rác, dầu mỡ, nước thải, bảo đảm vệ sinh môi trường.
Thực đơn được định hướng dành tối thiểu 50% cho món ăn, sản phẩm mang bản sắc Hà Nội và Cầu Giấy; khoảng 30% là món Á – Âu chọn lọc; khoảng 20% là món chay, thực phẩm lành mạnh, hạn chế rác thải nhựa. Các chủ đề ẩm thực cũng có thể được thay đổi theo từng ngày: tối thứ Sáu là không gian “Hà Nội phố cổ thu nhỏ”; tối thứ Bảy giới thiệu ẩm thực đường phố thế giới; tối Chủ nhật dành cho ẩm thực chay và lối sống xanh.
Việc tổ chức khu ẩm thực theo mô hình tập trung, hiện đại không chỉ đáp ứng nhu cầu trải nghiệm của người dân và du khách mà còn góp phần xây dựng thương hiệu “Phố ẩm thực Cầu Giấy” theo hướng văn minh, an toàn và có bản sắc.
Người dân là chủ thể của không gian văn hóa
Một trong những định hướng đáng chú ý của Đề án là đề cao vai trò của cộng đồng dân cư. Người dân địa phương được xác định là “chủ nhà” của không gian, giữ vị trí trung tâm trong quá trình tổ chức và duy trì hoạt động. Người dân trong khu vực sẽ được ưu tiên tham gia tổ chức, cung cấp dịch vụ tại các công trình cố định ở khu vực trong công viên, tiếp giáp hàng rào phố Thành Thái. Cách tiếp cận này giúp không gian văn hóa không chỉ là địa điểm tổ chức sự kiện vào cuối tuần mà trở thành một phần của đời sống thường nhật, được cộng đồng cùng khai thác, chăm sóc và gìn giữ.
Đề án cũng chú trọng xây dựng bộ quy chế quản lý riêng cho không gian văn hóa và tuyến phố đi bộ; tổ chức các chương trình tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng, hướng dẫn nghiệp vụ cho những lực lượng trực tiếp tham gia quản lý, vận hành.
Công tác tuyên truyền sẽ được triển khai tới các cấp, ngành, tổ chức chính trị – xã hội và cộng đồng dân cư, qua đó nâng cao nhận thức, trách nhiệm và sự đồng thuận trong quá trình thực hiện.
Khơi nguồn sáng tạo từ các trường đại học và câu lạc bộ nghệ thuật
Với lợi thế tập trung nhiều cơ sở đào tạo, Đề án định hướng tăng cường liên kết với các trường đại học, cao đẳng như Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Sư phạm Hà Nội, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Đại học Sân khấu – Điện ảnh Hà Nội. Thông qua hoạt động hợp tác, không gian văn hóa Cầu Giấy có thể trở thành sân chơi sáng tạo cho sinh viên, đồng thời thu hút nguồn lực trí tuệ, ý tưởng và nhân lực trẻ tham gia tổ chức các sự kiện văn hóa, nghệ thuật.
Các câu lạc bộ, hội nhóm hoạt động trong lĩnh vực âm nhạc đường phố, sân khấu, kịch, múa và nghệ thuật cộng đồng cũng được mời tham gia biểu diễn thường xuyên, góp phần làm phong phú nội dung và từng bước nâng cao tính chuyên nghiệp của chương trình.
Không gian trưng bày, giới thiệu lịch sử, văn hóa địa phương sẽ được tổ chức ngay trong khu vực phố đi bộ. Các chương trình trải nghiệm, workshop, trình diễn nghề thủ công truyền thống được kỳ vọng giúp công chúng, đặc biệt là người trẻ, tiếp cận gần gũi hơn với các giá trị văn hóa bản địa.
Không gian văn hóa Cầu Giấy được định hướng phát triển thành mô hình phố đi bộ thông minh. Hình ảnh có tính minh họa.
Hướng tới mô hình phố đi bộ thông minh
Không gian văn hóa Cầu Giấy được định hướng phát triển thành mô hình phố đi bộ thông minh, trong đó công nghệ được ứng dụng để hỗ trợ quản lý, vận hành và nâng cao trải nghiệm của người dân.
UBND Thành phố giao Sở Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với UBND phường Cầu Giấy nghiên cứu tích hợp các tiện ích phục vụ không gian văn hóa trên những nền tảng số dùng chung của Thành phố, ưu tiên ứng dụng iHanoi hoặc một phân hệ phù hợp.
Các tiện ích số dự kiến gồm bản đồ tương tác, lịch sự kiện, vị trí và sức chứa bãi đỗ xe, hướng dẫn đường đi, phản ánh hiện trường, thanh toán điện tử, đặt trước dịch vụ, đặt món tại xe bán hàng lưu động khi đủ điều kiện, ghi dấu trải nghiệm, tích điểm, khảo sát mức độ hài lòng, thông tin khuyến mại và cảnh báo tình trạng tập trung đông người. Hệ thống camera ứng dụng trí tuệ nhân tạo cũng được nghiên cứu lắp đặt tại các nút giao, vùng lõi, bãi đỗ xe, khu ẩm thực, cổng công viên và khu vực sân khấu. Cùng với đó, mã QR, công nghệ thực tế ảo tăng cường và các nền tảng mạng xã hội sẽ được sử dụng để giới thiệu lịch sử, văn hóa địa phương, quảng bá sự kiện và tăng cường tương tác với công chúng.
Từ một khu vực đi bộ vào dịp cuối tuần, Đề án hướng đến kiến tạo một không gian sống động, nơi văn hóa truyền thống gặp gỡ sáng tạo đương đại; công viên kết nối với đường phố; cộng đồng dân cư đồng hành cùng sinh viên, nghệ sĩ và doanh nghiệp.
Với bản sắc “Thung lũng sáng tạo, không gian xanh và tinh hoa cốm Vòng”, không gian văn hóa Cầu Giấy được kỳ vọng sẽ trở thành điểm hẹn mới của người dân Thủ đô, đóng góp thêm một mô hình không gian công cộng văn minh, hiện đại nhưng vẫn đậm dấu ấn văn hóa Hà Nội./.
P.V
