Từ ngày 28/8 đến ngày 30/9, chuỗi hoạt động “Cứu vầng trăng phố cổ 2026 – Hành trình kết nối di sản và lan tỏa giá trị văn hóa Việt” sẽ diễn ra tại nhiều không gian văn hóa ở Phố cổ Hà Nội.
Chương trình góp phần bảo tồn và phát huy các giá trị của Tết Trung thu truyền thống, đồng thời tạo cơ hội cho cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ được trực tiếp trải nghiệm, thực hành và sáng tạo nền tảng di sản văn hóa.
Chương trình do Ban Quản lý Hồ Hoàn Kiếm và Phố cổ Hà Nội phối hợp với Câu lạc bộ Đình Việt Nam tổ chức.
Kết hợp không gian lịch sử vào hành trình Trung thu
Điểm đặc biệt của chương trình năm nay là sự kết hợp giữa các di tích, công trình, di tích văn hóa trong phố cổ để tạo nên một chuyến du lịch mạo hiểm. Mỗi điểm đến không chỉ là nơi tổ chức các hoạt động mà còn giúp kể những câu chuyện về Tết Trung thu ở Hà Nội qua nhiều thế hệ.
Nằm trong chuỗi sự kiện, triển lãm “Save the Moon” sẽ khai mạc lúc 4h30 chiều. ngày 11/9 tại Trung tâm Văn hóa Nghệ thuật 22 Hàng Buồm. Triển lãm giới thiệu các hiện vật, mô hình đồ chơi Trung thu được nghiên cứu, phục chế và sáng tạo bởi các bạn trẻ đến từ các thương hiệu THỐNG ĐÔNG, CU NA và THE ANNAM.
Những hình ảnh nổi tiếng của mùa trăng xưa như đèn ông sao, đèn cá chép, đèn cua, đèn tôm, đèn bọ ngựa, đèn đầm lầy, đèn nhật nguyệt, đầu sư tử, bác sĩ giấy, ngựa giấy, con vật… được tái hiện qua bàn tay của các tác giả trẻ.
Từ việc nghiên cứu chất liệu, kỹ thuật sản xuất đến khám phá hình ảnh đại chúng, các sản phẩm được khôi phục trên tinh thần tôn trọng các giá trị truyền thống nhưng đồng thời có sự thích ứng, sáng tạo để tiến gần hơn đến nhu cầu và thị hiếu của khán giả hiện nay.
Vì vậy, triển lãm không chỉ là nơi trưng bày sản phẩm mà còn mở ra câu chuyện về khả năng tiếp nối nghề thủ công truyền thống trong bối cảnh mới.
Hãy để công chúng “sờ mó” trực tiếp di sản.
Ngoài hoạt động trưng bày, chương trình dành nhiều không gian để trải nghiệm và thực hành di sản văn hóa.
Ngày 13/9, công chúng sẽ có cơ hội tham dự workshop cùng các nghệ nhân, thợ thủ công để tìm hiểu quy trình làm đồ chơi Trung thu qua các công đoạn như đóng khung, đan tre, bọc giấy và hoàn thiện sản phẩm.
Cũng trong ngày này, hoạt động giao lưu cùng Hội Những người bạn Di sản Việt Nam (FVH) sẽ tạo cơ hội cho các vị khách quốc tế trực tiếp trải nghiệm làm đồ chơi và khám phá những nét đặc sắc của Tết Trung Thu Việt Nam.
Một hoạt động đáng chú ý khác là tọa đàm “Chuyện Trăng – Chuyện Nghề” sẽ diễn ra vào lúc 2h chiều. vào ngày 18 tháng 9. Dựa trên những câu chuyện về Tết Trung thu xưa và nay, tọa đàm sẽ mở rộng thảo luận về hành trình khởi nghiệp của giới trẻ trong các lĩnh vực sáng tạo dựa trên chất liệu văn hóa và thủ công mỹ nghệ.
Bằng cách này, chương trình nhằm mục đích cung cấp một góc nhìn mới về di sản: giới trẻ không chỉ là người thụ hưởng hay người nhận mà có thể trở thành nhà nghiên cứu, người thực hành và người sáng tạo, giúp tái hiện những giá trị truyền thống.
Khám phá các kỹ năng sản xuất truyền thống với các thành viên của Dự án NA NA. Ảnh: CLB Làng Việt
Rước trăng ở khu vực hồ Hoàn Kiếm
Điểm nhấn của chuỗi sự kiện là lễ rước “Đêm trăng phố cổ” sẽ diễn ra vào lúc 19h. Ngày 25/9, nhân dịp Rằm tháng Tám âm lịch, tại địa điểm leo núi ở khu vực Hồ Hoàn Kiếm.
Dự kiến, khoảng 1.000 người sẽ tham gia 15 cuộc diễu hành nghệ thuật với nhiều tiết mục, biểu tượng đặc trưng của Tết Trung thu như múa rồng, múa lân, xe cung trăng, đèn lồng truyền thống, cá chép, ngựa giấy, bác sĩ giấy, mâm ngũ quả, cờ hội và các nhóm thanh niên rước đèn lồng.
Trong lễ rước, Câu lạc bộ Cộng đồng Làng Việt sẽ giới thiệu hai mẫu đèn lồng được làm từ hình ảnh Tháp Bút và Đại Nghiên trước cổng đền Ngọc Sơn.
Mô hình đèn lồng Đài Loan. Ảnh: CLB Làng Việt
Mô hình đèn lồng tháp bút. Ảnh: CLB Làng Việt
Hai mô hình này được làm thủ công từ gỗ, tre và giấy bồi và có hệ thống chiếu sáng tích hợp. Việc đưa hình ảnh Tháp Bút và Đại Nghiên vào đám rước không chỉ mang lại điểm nhấn về mặt hình ảnh mà còn gợi lên truyền thống cần cù, trọng tri thức của người Việt Nam.
Khi những biểu tượng quen thuộc của không gian di tích xuất hiện trong dòng người rước đèn quanh hồ Hoàn Kiếm, di sản không còn tồn tại trong không gian kiến trúc mà được hòa quyện vào đời sống lễ hội, tạo nên sự giao thoa giữa ký ức, truyền thống và cộng đồng ngày nay.
Để Trung thu truyền thống tiếp nối trong cuộc sống hiện đại
Với “Lưu trăng phố cổ 2026”, ban tổ chức hướng tới từng bước xây dựng một địa điểm tổ chức Tết Trung thu mang bản sắc riêng của Hà Nội, nơi những giá trị văn hóa truyền thống sẽ tiếp tục được bảo tồn thông qua thực tiễn, kinh nghiệm và sự sáng tạo của cộng đồng.
Vị trí trung tâm của thế hệ trẻ nói riêng cho thấy cách tiếp cận di sản văn hóa ngày càng cởi mở. Khi những giá trị cổ xưa được khám phá, đổi mới và chuyển hóa thành những sản phẩm, hoạt động văn hóa phù hợp với cuộc sống hiện đại, di sản không chỉ được bảo tồn mà còn có cơ hội trở thành nguồn lực cho công nghiệp văn hóa, du lịch và phát triển bền vững đời sống văn hóa Thủ đô.
Hà
