Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng đây không chỉ là bài toán của riêng Thủ đô mà còn là trách nhiệm chung của Quốc hội, Chính phủ và các bộ, cơ quan Trung ương trong việc tạo hành lang pháp lý phù hợp để Thủ đô hoàn thành vai trò là trung tâm, động lực phát triển đất nước.
Đến năm 2050, thủ đô Hà Nội được kỳ vọng sẽ là thành phố kết nối toàn cầu với mức sống và chất lượng cuộc sống cao. Ảnh: Huy Hùng/NEWS
Tại buổi làm việc với Thường trực Thành ủy Hà Nội về đề xuất xây dựng tầm nhìn 100 năm cho Thủ đô gắn với hoàn thiện thể chế phát triển, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh cần xác định phát triển, hoàn thiện thể chế phát triển Thủ đô là khâu đột phá quan trọng, có ý nghĩa quyết định đến chất lượng và tốc độ phát triển lâu dài của Hà Nội.
Theo Tổng Thư ký, việc sửa đổi Luật Thủ đô phải được tiếp cận bằng tư duy đổi mới, tầm nhìn dài hạn, nhằm tạo nền tảng pháp lý đủ mạnh để Hà Nội phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế đặc thù của mình; Đồng thời, nó cho phép thủ đô mạnh dạn thử nghiệm các mô hình và cách tiếp cận mới để đảm bảo tính kỷ luật, minh bạch và phục vụ lợi ích chung. Nguyên tắc bao trùm là củng cố hơn nữa chính quyền thủ đô, đi đôi với phân cấp, phân quyền lớn hơn cũng như trách nhiệm giải trình rõ ràng hơn, đúng phương châm “Hà Nội quyết định – Hà Nội làm – Hà Nội chịu trách nhiệm”.
Nhiều người cho rằng, thay đổi luật thủ đô không chỉ là nhiệm vụ của Hà Nội mà còn cần sự chung tay của chính quyền trung ương trong việc tháo gỡ các rào cản pháp lý và đảm bảo tính thống nhất của hệ thống pháp luật. Điều này sẽ mang lại cho Hà Nội không gian pháp lý, công cụ và thẩm quyền cần thiết lớn hơn để phát huy vai trò trung tâm của mình trong việc thúc đẩy và lan tỏa sự phát triển khắp vùng thủ đô và cả nước.
Trong quá trình soạn thảo Luật Thủ đô sửa đổi, Bộ trưởng Tư pháp Nguyễn Hải Ninh nêu quan điểm, cách tiếp cận trong việc soạn thảo luật cần trao quyền cho Thủ đô được chủ động hơn trong phát triển. Pháp luật phải thể chế hóa đầy đủ các chủ trương trọng tâm của Đảng, nhất là những chủ trương trong nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ 14 và các nghị quyết khác liên quan đến phát triển Hà Nội. Đồng thời, pháp luật phải tạo cơ sở pháp lý cho việc thực hiện Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm nhằm đưa Hà Nội trở thành thành phố “xanh, giàu văn hóa, thông minh và hiện đại”.
Theo dự thảo, Chương I Luật Thủ đô sửa đổi gồm 5 điều quy định cụ thể các nội dung như phạm vi, vị thế, vai trò của vốn, định nghĩa các thuật ngữ, nguyên tắc phân cấp chính quyền thủ đô và áp dụng Luật Thủ đô. Dự luật cũng làm rõ một số khái niệm mới để đảm bảo áp dụng thống nhất, chẳng hạn như “dự án lớn, quan trọng”, “không gian vùng trũng”, “không gian vùng cao” và “khu vực môi trường”.
Trong bối cảnh này, “không gian độ thấp và không gian độ cao” được định nghĩa là không gian phía trên mặt đất, mặt nước trong địa giới hành chính của thành phố, có phạm vi, ranh giới, độ cao được xác định theo quy hoạch của Thủ đô và phục vụ các hoạt động phát triển kinh tế – xã hội, khoa học công nghệ, giao thông, quản lý thành phố, đồng thời bảo đảm quốc phòng, an ninh và trật tự, an toàn xã hội.
Việc bổ sung các khái niệm này xuất phát từ nhu cầu thực tế khi các hình thức kinh tế và công nghệ mới đang phát triển nhanh chóng như: máy bay không người lái (UAV), giao thông thông minh, hậu cần, giám sát môi trường và quản lý thành phố kỹ thuật số. Các chuyên gia cho rằng việc tạo ra khuôn khổ pháp lý cho việc quản lý không gian “cấp thấp” và “cấp cao” sẽ tạo nền tảng cho sự phát triển kinh tế cấp thấp, thành phố thông minh và các mô hình quản trị đô thị mới ở Hà Nội, đồng thời giúp kiểm soát rủi ro, đảm bảo an toàn trật tự trong ứng dụng công nghệ mới.
Ngoài ra, dự luật cũng thông qua quy định của Nghị quyết số 258/2025/QH15 về khái niệm “dự án lớn, quan trọng” và bổ sung một số trường hợp cần triển khai ngay trong các lĩnh vực như cải tạo, hiện đại hóa đô thị, xây dựng lại các khu dân cư cũ, ùn tắc giao thông, lũ lụt, ô nhiễm, an ninh lương thực, giáo dục, y tế, khoa học công nghệ và chuyển đổi số.
Một điểm đáng nói nữa là quy định áp dụng luật Thủ đô. Theo dự thảo, Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội sẽ có thẩm quyền quyết định áp dụng trong trường hợp các luật hoặc nghị quyết tiếp theo của Quốc hội có quy định thân thiện với sự phát triển hơn. Những quy định này được kỳ vọng sẽ tạo điều kiện cho thủ đô phát triển nhanh chóng và bền vững, tăng cường khả năng cạnh tranh của thủ đô ở cấp khu vực và quốc tế, đồng thời duy trì vai trò là trung tâm phát triển hàng đầu và trung tâm của quốc gia.
Theo các nhà hoạch định chính sách, mục đích soạn thảo, sửa đổi Luật Thủ đô lần này là tạo hành lang pháp lý toàn diện và linh hoạt hơn cho Hà Nội về cơ cấu tổ chức, quản lý đô thị, huy động nguồn lực và phát triển kinh tế – xã hội, đồng thời đảm bảo tính thống nhất của hệ thống pháp luật quốc gia.
Việc thông qua Luật Thủ đô được kỳ vọng sẽ giúp tạo động lực mới cho sự phát triển của Hà Nội, qua đó củng cố hơn nữa vai trò trung tâm, dẫn dắt của Thủ đô trong sự phát triển chung của đất nước.
Nguồn: https://baotintuc.vn/thoi-su/sua-doi-luat-thu-do-khong-chi-la-nhiem-vu-rieng-cua-ha-noi-20260314164714721.htm
